Na een halfuur wandelen over heuvels en dalen verdwaal ik. De uitzichten op Manhattan, op New Jersey en op het vrijheidsbeeld zijn verdwenen. Alle paden kronkelen en vertakken verder en nog steeds ben ik geen engel, geen zuil, geen zerk of familienaam tegengekomen die me terug kan leiden naar waar ik vandaan kwam.

De winterzon trekt lange schaduwen. Het zal een uur of half vier in de middag zijn, dus als de zon die kant opzakt, dan is het westen daar en als Brooklyn hier – dan is Manhattan – en mijn huis – en de ingang… Eigenlijk heb geen idee wat ik mezelf duidelijk probeer te maken. Voor het eerst van mijn leven zie ik het nut in van de Padvinderij.

Ver weg zie ik een groene wagen van de onderhoudsdienst over het pad weg hobbelen. Dan vlakbij een bewegende schim tussen de bomen. Diep weggedoken in zijn grijze winterjas, blikt de man me met nieuwsgierige glinsterogen aan. “It’s a fine place to be, isn’t it?” roept hij. Zijn gehandschoende hand gebaart me dichterbij te komen. “Weet u hoeveel er hier liggen?” vraagt hij met een gemoedelijk knikje.
Ik haal mijn schouders op terwijl ik dichterbij kom.
“Oh come on! Take a guess!”
Hij grijnst uitdagend. Een beetje stoer zelfs, hoewel de man een jaar of zeventig moet zijn.
Ik schud mijn hoofd. “Echt, ik heb geen idee. Vijftienduizend?”
De man schaterlacht. Ik zie een mond vol gouden kronen.
“Vijftienduizend, zegt hij! Vijftienduizend! Weet u wel waar u bent? This is New York City, man! Nee, het zijn er meer dan zeshonderd duizend! Zeshonderd duizend! Daar boven in die stenen kollos liggen de gebroeders Steinway, van de piano’s, weet u wel. En de vader van president Roosevelt ligt ginder. En een stuk die kant op, op de hoogste plek van Greenwood, ligt Leonard Bernstein. En hier-” hij wijst naar een eenvoudige grafsteen aan een kasseien paadje, “Hier ligt mijn vrouw.” Hij staart even naar de steen, waar een vers bosje bloemen voor is gelegd. Witte rozen in een cellofaantje. “Wist u, dat toen de poorten hier zo’n 180 jaar geleden voor het eerst opengingen, de begraafplaats omringd was door landerijen? Nu worden de doden omringd door een dolgedraaide wereld.” Hij grinnikt een vreugdeloos lachje. Dan kijkt hij me onderzoekend aan. “Hebt u hier ook iemand liggen?” Ik vertel dat ik enkel een wandeling maak. Dat ik verdwaald ben. De man glimlacht. “Ik vertel u graag hoe u de weg terugvindt, maar zou u mij dan ook een groot plezier willen doen, jongeman?” Hij draait zich naar de steen van zijn vrouw. “Ik had de bloemen graag in die bloemenhouder geplaatst. Maar mijn lijf is zo stram, ziet u.” Ik stap op de steen af, haal het bosje bloemen tussen het onkruid weg en zet het in de metalen bloemenhouder met water.
“Dankuwel.”
De steen is nog nieuw. Zijn vrouw heette Meredith. Ze is vorig jaar overleden.
Ik kom weer overeind. De man komt naast me staan. Met zijn ene hand trekt hij de handschoen van de andere. Een frêle hand komt tevoorschijn, die langzaam naar de steen reikt. Stroef bewegend aait hij even over de bovenrand. “Ze had Alzheimer. Al bijna tien jaar.” Hij kijkt me aan met kalme ogen. “Het is zo goed, dat het over is. Het is veel beter zo.” Hij zucht diep, berustend, en zijn adem maakt een wolkje in de koude lucht. Dan komt zijn hand los van de steen. Hij trekt zijn handschoen weer aan en wijst me uitgebreid de weg terug naar de hoofdingang. We schudden elkaar de hand en terwijl ik verder loop roept hij me na: “So long, my friend! En kom hier gerust wat vaker wandelen! Ik ben er iedere vrijdag!”

Op mijn negentiende zou ik het vast ontzettend interessant gevonden hebben, hier in dit enorme pakhuis. Tussen de deejays, drummers, beeldhouwers en paaldanseressen die, hoe oud ze ook mogen zijn (30, 35, 40?…), zich nog steeds gedragen alsof ze net op kamers zijn gaan wonen. Ik zie mezelf al gaan, als opgewekte Zeeuwse plattelandsjongen, cool met mijn zak vol vuile was in de freight elevator naar beneden en dan de slope af door deze funky straat in Brooklyn. In Clean Rite, een megawasserette met 60 wasmachines en even zoveel drogers, pik ik de hipsters uit mijn gebouw er zo uit. Behangen met tatoeages en piercings en in grungy, vintage kledij steken ze scherp af bij de middle class latino’s die deze buurt voor het merendeel bevolken. Oh ja, op mijn negentiende had ik het hier absoluut fantastisch gevonden. Gelukkig is het bijna over.

Mijn hoofd gonst. Mijn hele lijf voelt moe. De oordopjes die ik om twee uur vannacht in mijn oren heb gepropt zijn er een half uur later alweer uitgefloept. Waarop een kakofonie van gegil, geschater en gebonk me wakker heeft gemaakt: het zoveelste feestje dat hier deze week gevierd is. Om drie uur ’s nachts heeft mijn rechter buurman na thuiskomst van een gig nog een halfuurtje zitten jammen op zijn basgitaar. En mijn buurvrouw links heeft om half zes in de ochtend haar vierde orgasme op rij beleefd, tien minuten lang “Yes, baby, yes!” jammerend, onderwijl woest met haar vuisten tegen de gipsplaten wand aanbonkend die haar ruimte van de mijne scheidt.

Ik kom maar niet uit bed. Het is te koud in deze enorme ruimte. De boel valt nauwelijks op te warmen met het lawaaiige hittekanon dat ver weg aan de andere kant van de ruimte onder het plafond hangt. En nu de bladeren van de bomen vallen, verdwijnt beetje bij beetje mijn natuurlijke venstergordijn. Zo gauw ik een stap buiten mijn bed doe kunnen de overburen mij op de voet volgen. Ben ik, net zoals mijn vader zichzelf ooit bitter omschreef, een ‘ouwe lul’ aan het worden? In ieder geval verlang ik meer comfort. Vanonder de dekens staar ik met doffe ogen naar de stapel nog in elkaar te vouwen verhuisdozen. Nog even.

De schrijver/yogaleraar/muzikant die me de ruimte heeft onderverhuurd, had me op zijn eigen wijze al gewaarschuwd. “There’s a lot of cool, creative folks in here.” Om er met een tevreden smile aan toe te voegen dat ik in ieder geval geen bovenburen had: de bovengelegen ruimte stond al maanden leeg. De situatie is in de tussentijd helaas veranderd. Na weken van sloopwerk, geboor en getimmer, is er iemand ingetrokken die, anders dan mijn andere buren, waarachtig een ochtendmens genoemd kan worden.

Nu ik aan hem denk hoor ik hoor hem naar de wc sloffen. De wc van mijn bovenbuurman bevindt zich pal boven de tussenverdieping waar mijn bed staat. Ik hoor hoe de wc-bril boven mij omhoog wordt geklapt. Hoe mijn buurman zwijgend zijn ochtendplas doet. De volle straal kolkt met een diep geborrel in de afvoer. Die afvoer is een metalen buis die, door het plafond heen, direct boven mijn bed naar beneden komt en afbuigend door de zijmuur weer verdwijnt. De pisstraal komt even tot een halt. Dan volgen er nog drie korte gutsen. En een paar druppels. Ik hoor hoe de wc-bril weer naar beneden wordt geklapt. Hoe mijn bovenbuurman met een zucht neerzijgt. Hij laat een langgerekte wind. Er klinkt ingehouden gekreun. Plons. Plons. Plons. Gerommel en dan het doortrekken van de wc. Wild ruisend slingert alles door de afvoer langs mijn hoofd weg. De douchekraan wordt opengedraaid en duizenden druppels vallen boven mij op de douchevloer. Het klinkt zo onwerkelijk dichtbij dat ik het plafond vertwijfeld afzoek naar sporen. Met een onzuivere falsetstem begint mijn bovenbuurman aan het Stabat Mater van Vivaldi. Ik trek de dekens over mijn hoofd en zoek met trillende handen naar mijn zoekgeraakte oordopjes.

“I want to find you a great place! Yes, I really want to work for you, guys!” De real estate agent van het gerenommeerde makelaarsbureau in Brooklyn zegt het met een enthousiasme dat suggereert dat hij twee oude hartsvrienden uit de brand gaat helpen. Terwijl we elkaar pas twee minuten geleden voor het eerst hebben ontmoet. “I know exactly what you guys are looking for: a spacious, bright two-bedroom. And I know exactly where to find it. This is all about location. It’ll be prime Park Slope!” Hij gaat onmiddellijk wat telefoontjes voor ons plegen met zijn beste contacten in de buurt – waarom nemen we hier niet even plaats? We bladeren wat door de glossy brochures van zijn keten, vol met penthouses aan de Upper East Side, brownstones in de West Village, mansions in de Hamptons, en drie minuten later staat hij alweer klaar, gewapend met een uitgeprint lijstje adressen. “Ready, guys?”

Op weg naar de eerste woning loopt de wat gedrongen man druk gebarend tussen ons in: “Dit eerste appartement heeft volop licht en bergruimte. I can see you guys totally falling in love with it.” In werkelijkheid blijkt de woning met gipsplaten wandjes opgedeeld in het dubbele aantal kamers: benauwde hokken waar amper een bed in past. De ramen kijken uit op blinde muren, de vloeren lopen af en het gammele keukenblok stamt uit de jaren tachtig. Onze makelaar knikt beamend. “Helemaal uitgeleefd en veel te klein. Meer iets voor een stel studenten.” Terwijl mijn lief alweer aanstalten maakt om te vertrekken tikt de makelaar me bemoedigend op de schouder. “But it’s good we’ve seen this, for now I know exactly what you guys are looking for!”

In een paar uur tijd lopen we ze allemaal af. De meeste appartementen zijn uitgewoond of haastig en goedkoop gerenoveerd. Of veel te duur dankzij een bij de prijs inbegrepen portier in een marmeren foyer. Of gelegen aan het drukste kruispunt van Brooklyn – terwijl rust en ruimte de belangrijkste redenen zijn voor wonen in Park Slope. In de zoveelste bedompte badkamer haalt mijn lief zijn rekenmachine tevoorschijn en maakt een rekensommetje. Met het percentage van de jaarhuur dat deze New Yorkse makelaar ons in rekening brengt bij een gesloten deal kan hij zo vierduizend dollar verdienen. “Calculating the volume?” vraagt de makelaar terwijl hij tussen ons in komt staan, “Don’t bother, I’d say it’s 850 square feet. Give or take. What do you think, guys?” Mijn lief tuit voorzichtig zijn mond, maar nog voor hij iets kan zeggen gebaart de makelaar met zijn handen om voorzichtigheid.“Listen. You will not find anything like this for such a good price,” zeg hij bezwerend. “So you better make up your mind quickly. This one’s going to go today. If not to you, someone else will take it any moment.” Mijn lief loopt zwijgend de badkamer uit. De makelaar richt zijn twinkelende ogen op mij. “What do you say?” Hij lijkt wel een veehandelaar. “It’s a steal, right?” Een tweedehands autoverkoper.

Na het zevende afgekeurde appartement checkt de makelaar voor de zoveelste maal de boodschappen op zijn voice mail, zet zijn energieke smile weer op en steekt ons zijn hand toe. Hij meldt dat hij teruggaat naar zijn kantoor, waar hij intensief verder zal zoeken om ons morgen te verblijden met een nieuwe reeks woningen, want nu weet hij echt exactly wat wij zoeken. “We will get there, guys, I will take care of that!”

Na die allerhartelijkste handdruk op straat hebben we nooit meer iets van hem vernomen. Bij nader inzien bleek het enthousiasme blijkbaar toch niet zo diepgeworteld. Maar we zijn hem dankbaar. De middag in Brooklyn heeft ons doen inzien wat we diep in ons hart al wisten: we missen Manhattan. Hoezeer we ook ons best doen, het rustieke Park Slope kan onze harten maar niet veroveren. Dan maar wat meer lawaai. Dan maar geen park naast de deur. Dan nog maar wat meer vervuiling. En dan maar 50 square feet minder. Give or take.

Toen Jessy acht jaar geleden vanuit de bossen van Vermont naar New York afreisde, betekende die stad voor haar maar één ding: Manhattan. In Brooklyn had ze niets te zoeken. En Queens, daar woonden de schoonmakers uit de nachtclub waar zijzelf als cocktail waitress de Cosmopolitans en de Dirty Martini’s mixte. Ze verdiende er het vijfvoudige van die schrobbende latino’s en betaalde ook minstens zoveel meer aan huur, maar ze woonde wel aan Central Park West; ze kocht haar biologische spinazie bij Citarella; haar gerookte zalm bij Zabars en ze betaalde de ober voor haar dagelijks ontbijt bij Barney Greengrass aan Amsterdam Avenue een betere tip dan haar beste klant de nacht tevoren aan haar had achtergelaten.

Inmiddels studeert ze weer en is ze verhuisd naar een bescheidener optrekje aan West 109th Street. Maar toch zijn er de laatste jaren nog hele seizoenen voorbij gegaan waarin Jessy niet een keer van haar eiland afkwam. Tot ik een paar maanden geleden naar Brooklyn ben verhuisd. Omdat ze het niet fair vindt dat ik ‘altijd maar naar de stad moet te komen’, bezoekt ze mij zo nu en dan in Park Slope.

Jessy noemt het Park Slop. En ze heeft gelijk, want mijn studentikoze loft op het grensgebied van de yuppenenclave Park Slope en het getto rond Sunset Park is behoorlijk volks en versleten. Vandaag toon ik haar mijn favoriete buurtwinkel. Om de hoek op 5th Avenue zit het door een Poolse familie gerunde Eagle Provisions. Bij het binnenstappen geeft Jessy zich meteen al gewonnen. “Fabulous!” fluistert ze opgewonden terwijl we door de smalle, volgepakte gangen van het minuscule buurtsupermarktje schuifelen. Verrukt staart ze naar de overvolle, chaotische schappen vol zakken, potten en blikken, zoals je die sinds het einde van de jaren zeventig nergens anders meer ziet uitgestald. De enorme hoeveelheden onooglijke waar uit oost-Europa dikken de nostalgische sfeer alleen nog maar aan. Er gaan verse pirogies en Poolse augurken op dille azijn in Jessy’s boodschappenmandje. Achterin de zaak stuit ze op de counter met vleeswaren. Ze bestelt homemade Poolse kielbasa en vraagt de blonde dame achter de counter of de stuffed cabbage verderop in de koeling wel vers is. “It’s very fresh,” stelt de vrouw bijna dreigend, met een zwaar Pools accent. “Sure?” vraagt Jessy, niet gewend aan zoveel ongepolijste zelfverzekerdheid. De vrouw legt haar vleesmes neer en leunt met haar vlezige schouder tegen de opgeplakte foto van paus Johannes Paulus II aan de muur. “I made it myself, Miss. This morning. With my own two hands. Will that be fresh enough?”

In de rij bij de kassa staan we achter een oud vrouwtje dat in het Pools naar de grote baas schreeuwt. Terwijl die verderop vakken bijvult bromt hij af en toe een paar woorden terug. Het Dominicaanse meisje achter de kassa slaat alles handmatig aan. “I love it,” mijmert Jessy. Dan zwaait de oude vrouw resoluut met haar wijsvinger naar de kassa. “I saw that, lady! It’s $2.39, not $2.67!” Het Dominicaanse meisje trekt onmiddellijk bleek weg; haar verschrikte ogen zoeken haastig naar de vergissing op de kassarol. De grote baas laat prompt zijn dozen met De Cecco fusilli vallen en stapt in drie grote passen op de kassa af. “Why is it so hard to keep your mind focused on the job, Julia? And why is the drawer open anyway? How many times do I have to tell you to keep it closed in between payments!” Met een harde klap duwt hij de kassalade dicht. De schouders van de caissière schieten verkrampt omhoog. “I saw $2.67 displayed and it is only $2.39!” krast het oude vrouwtje nog eens. In het Pools buldert de grote baas door de zaak en een mager meisje komt gehaast naar de andere kassa gelopen. “Miss, over here,” gebaart ze naar Jessy, maar Jessy denkt daar anders over. “Hold it!” roept ze naar de grote baas terwijl die de Dominicaanse caissière bij haar kassa wegduwt. “And you too, old lady! Jesus Christ!” Het oude vrouwtje hapt naar lucht en slaat onmiddellijk een kruis. “This is not Poland! This is the United States! And it is not 1977! It’s the year 2005!” Boos zet ze haar mandje met zojuist nog zo gekoesterde waar op de grond en stapt naar buiten.

Als ik 5th Avenue oversteek staart Jessy bij de Italiaanse bakker – een andere favoriet – glazig naar de cheesecakes, biscotti’s en rugelach in het winkelraam. “This is not Manhattan,” stelt ze somber. Ik doe mijn best, maar weet mijn grijns niet te onderdrukken. “Jesus Christ, no!” bevestig ik opgewekt, en geef haar een ouderwetse klap tegen haar billen. “This is Brooklyn!”