Een van de wielen van haar rollator is eraf gevallen. Het rubberen ding ligt glimmend van de regen op de stoep en ze wijst ernaar met een gezicht waar zoveel treurigheid uit spreekt dat mijn adem ervan stokt. “Please sir, can you help me?” vraagt ze, sprekend met een zwaar Spaans accent. Ze zal een jaar of zeventig zijn. “Off course.” Ik hurk neer bij haar rollator en zet het wieltje weer op de as. Maar de moer die het wiel op zijn plek moet houden ontbreekt. Ik zie de magere oudedamesbenen onder de donkere rok, vlakbij. Ze trillen, van de kou of van de vermoeidheid. “It’s not working,” zeg ik en kijk naar haar op. De regen slaat in haar fijne, gerimpelde gezichtje. “Okay sir, thank you very much.” Ze wil alweer verder schuifelen als ik haar uitleg dat ze zo niet ver zal komen. Ik bied haar aan om binnen een moer op de as te zetten. Terwijl de wind door haar natte grijze haren waait kijkt ze me onderzoekend aan. Dan knikt ze berustend. “Please,” fluistert ze.

Haar rollator met boodschappen achter me aanslepend schuifel ik met de oude dame aan mijn arm het pakhuis binnen. Dan knijpen haar vingers verschrikt in mijn arm. Een van mijn buren komt met zijn hond de trap afgelopen: zijn ongewassen hoofd glimt van de piercings; de tatoeages lopen door tot onder zijn kin; zijn aangelijnde pitbull komt uitgelaten blaffend op ons af. Net als het jonge dier tegen me op wil springen geeft zijn baas een ruk aan de riem. “Stop that, damn it!” “Thanks,” zeg ik, maar mijn buurman negeert me en stapt met zijn hond naar buiten. Het knijpen in mijn arm wordt minder. “Is he all right?” vraagt ze. Ik haal mijn schouders op. “He’s a DJ.” Ze kijkt me niet begrijpend aan. “He’s an artist,” leg ik uit. “This house is full of artists like him.”

De trap is geen optie dus loods ik haar naar de freight elevator. De liftkooi staat vol troep: de laatste, niet meegenomen eigendommen van een bewoonster die er twee weken geleden, na een maandenlange huurachterstand, is uitgezet. Maar er is nog meer dan genoeg ruimte voor de dame, haar rollator en mijzelf. Terwijl we de goederenlift instappen kijkt ze schichtig om zich heen. “Is this your room?” vraagt ze met een angstig dun stemmetje. Geruststellend leg ik haar uit dat dit de lift is die ons naar mijn verdieping gaat brengen. Ik spring omhoog en grijp de lus vast waarmee de horizontale liftdeuren dicht worden getrokken. Als ik de liftmotor aanzet grijpen de magere dameshandjes zich vast aan de wankele rollator. “Ah, mi Dios,” klinkt het ongelovig, “We are moving…”

Mijn ruimte binnenlopend kijkt ze verwonderd om zich heen. “Very nice,” zegt ze uit beleefdheid. “Very, very nice.” Ik help haar in een veel te lage stoel en vraag of ze iets wil drinken. “No, no, thank you, sir.” Dan klinkt vanuit de loft naast mij het luide gekreun van mijn buurvrouw. Met pauzes van tien minuten kreunt ze al een hele ochtend, steeds weer hartstochtelijk smekend om meer. Ik loop naar mijn stereo, maar net als ik die aan wil zetten voor wat maskerend geluid, begint mijn buurman aan de andere kant een jam-sessie op zijn basgitaar. We zijn gered.

Ik haal de plastic gereedschapsdoos te voorschijn die ik een halfjaar geleden bij K-Mart heb aangeschaft. Het gereedschap dat ik sindsdien bij elkaar verzameld heb stelt nog niet zoveel voor, maar de enige moer die ik kan vinden blijkt perfect te passen op de as van de rollator. De oude vrouw slaat me met een bezorgde frons gade terwijl ik de moer met een waterpomptang aandraai.“I think it’s fixed,” stel ik opgewekt. Op haar gezicht verschijnt een verwonderde glimlach. “Gracias, sir. Gracias!”

In de goederenlift naar beneden klampt ze zich vast aan haar weer stabiele rollator. Ze kijkt me tevreden aan. “This is a good home,” zegt ze. Ik stop de liftmotor en duw de deuren uit elkaar. “I’m not so sure about that,” zeg ik. “Anyway, I’m moving out next month.” Ik begeleid haar door de hal. “Good,” fluistert ze, “Good.” Ze maneuvreert haar rollator naar buiten en schuifelt vastberaden over de stoep weg. Het is opgehouden met regenen. “Now take care,” roep ik haar na. Op haar versleten schoenen stapt ze schuifelend voort. Tot ze een paar huizen verderop pauzeert en zich voorzichtig omdraait. Het duurt even voor ze me weer vindt bij de voordeur. Ze glimlacht en zwaait naar me, terwijl de wind gemeen in haar gezicht waait. “Good,” roept ze, “Very, very good!”

Toen Jessy acht jaar geleden vanuit de bossen van Vermont naar New York afreisde, betekende die stad voor haar maar één ding: Manhattan. In Brooklyn had ze niets te zoeken. En Queens, daar woonden de schoonmakers uit de nachtclub waar zijzelf als cocktail waitress de Cosmopolitans en de Dirty Martini’s mixte. Ze verdiende er het vijfvoudige van die schrobbende latino’s en betaalde ook minstens zoveel meer aan huur, maar ze woonde wel aan Central Park West; ze kocht haar biologische spinazie bij Citarella; haar gerookte zalm bij Zabars en ze betaalde de ober voor haar dagelijks ontbijt bij Barney Greengrass aan Amsterdam Avenue een betere tip dan haar beste klant de nacht tevoren aan haar had achtergelaten.

Inmiddels studeert ze weer en is ze verhuisd naar een bescheidener optrekje aan West 109th Street. Maar toch zijn er de laatste jaren nog hele seizoenen voorbij gegaan waarin Jessy niet een keer van haar eiland afkwam. Tot ik een paar maanden geleden naar Brooklyn ben verhuisd. Omdat ze het niet fair vindt dat ik ‘altijd maar naar de stad moet te komen’, bezoekt ze mij zo nu en dan in Park Slope.

Jessy noemt het Park Slop. En ze heeft gelijk, want mijn studentikoze loft op het grensgebied van de yuppenenclave Park Slope en het getto rond Sunset Park is behoorlijk volks en versleten. Vandaag toon ik haar mijn favoriete buurtwinkel. Om de hoek op 5th Avenue zit het door een Poolse familie gerunde Eagle Provisions. Bij het binnenstappen geeft Jessy zich meteen al gewonnen. “Fabulous!” fluistert ze opgewonden terwijl we door de smalle, volgepakte gangen van het minuscule buurtsupermarktje schuifelen. Verrukt staart ze naar de overvolle, chaotische schappen vol zakken, potten en blikken, zoals je die sinds het einde van de jaren zeventig nergens anders meer ziet uitgestald. De enorme hoeveelheden onooglijke waar uit oost-Europa dikken de nostalgische sfeer alleen nog maar aan. Er gaan verse pirogies en Poolse augurken op dille azijn in Jessy’s boodschappenmandje. Achterin de zaak stuit ze op de counter met vleeswaren. Ze bestelt homemade Poolse kielbasa en vraagt de blonde dame achter de counter of de stuffed cabbage verderop in de koeling wel vers is. “It’s very fresh,” stelt de vrouw bijna dreigend, met een zwaar Pools accent. “Sure?” vraagt Jessy, niet gewend aan zoveel ongepolijste zelfverzekerdheid. De vrouw legt haar vleesmes neer en leunt met haar vlezige schouder tegen de opgeplakte foto van paus Johannes Paulus II aan de muur. “I made it myself, Miss. This morning. With my own two hands. Will that be fresh enough?”

In de rij bij de kassa staan we achter een oud vrouwtje dat in het Pools naar de grote baas schreeuwt. Terwijl die verderop vakken bijvult bromt hij af en toe een paar woorden terug. Het Dominicaanse meisje achter de kassa slaat alles handmatig aan. “I love it,” mijmert Jessy. Dan zwaait de oude vrouw resoluut met haar wijsvinger naar de kassa. “I saw that, lady! It’s $2.39, not $2.67!” Het Dominicaanse meisje trekt onmiddellijk bleek weg; haar verschrikte ogen zoeken haastig naar de vergissing op de kassarol. De grote baas laat prompt zijn dozen met De Cecco fusilli vallen en stapt in drie grote passen op de kassa af. “Why is it so hard to keep your mind focused on the job, Julia? And why is the drawer open anyway? How many times do I have to tell you to keep it closed in between payments!” Met een harde klap duwt hij de kassalade dicht. De schouders van de caissière schieten verkrampt omhoog. “I saw $2.67 displayed and it is only $2.39!” krast het oude vrouwtje nog eens. In het Pools buldert de grote baas door de zaak en een mager meisje komt gehaast naar de andere kassa gelopen. “Miss, over here,” gebaart ze naar Jessy, maar Jessy denkt daar anders over. “Hold it!” roept ze naar de grote baas terwijl die de Dominicaanse caissière bij haar kassa wegduwt. “And you too, old lady! Jesus Christ!” Het oude vrouwtje hapt naar lucht en slaat onmiddellijk een kruis. “This is not Poland! This is the United States! And it is not 1977! It’s the year 2005!” Boos zet ze haar mandje met zojuist nog zo gekoesterde waar op de grond en stapt naar buiten.

Als ik 5th Avenue oversteek staart Jessy bij de Italiaanse bakker – een andere favoriet – glazig naar de cheesecakes, biscotti’s en rugelach in het winkelraam. “This is not Manhattan,” stelt ze somber. Ik doe mijn best, maar weet mijn grijns niet te onderdrukken. “Jesus Christ, no!” bevestig ik opgewekt, en geef haar een ouderwetse klap tegen haar billen. “This is Brooklyn!”